 |
KIRIŞ TEKNİKLERİ |
|
|
KIRIŞ TEKNİKLERİ |
 Taekwondoda hareketin mükemmellği ilk başlangıçtan itibaren hareketin binlerce kez tekrar edilmesiyle olur.
Zamanla güç ve taknik kazanılır.Bu deneyim olmadan tek beşıne gücün veya
kabiliyetin hiç bir değeri ypktur.Kırış hareketleri taekwondonun en profosyonellik
isteyen bir dalıdır.Bu nedenle hiç bir hoca yeni talebesine bu hareketleri
yaptırmaz.Çünki bu sadce güç değil Hız.güç,konsantrasyon işidir ve acemi bir
sporvcuda bu melekeler yoktur,Bu nedenle sabırlı olmalı gerekli teknik donenıma
ulaşmadan kırış hareketlerine girişilmemelidir.Bilimsel kırış metodu Başarılı bir kırış olayı Dayanıklı Koul+Yüksek hız+iyi zamanlama ister. Daha bilimsel bir açıklama yapmak gerekirse bunu A(m*v) F= ------------- formülü ileizah edebiliriz.Burada F kırış kuvveti,A=küle ile hız At dedişiminin çarpımıAt ise zaman farkı manasındadır.Basit bir örnekle izah edelim:Kişinin vuruş yapan kolunun kütlesi 700. Km/saat (194 M/Sn) ve kolun çarpma zamanı 0,04 saniye şeklinde düşünüldüğünde kırış kuvveti formüle göre 5000 kg lık bir değere ulaşacaktır.Dolayısıyla buna bağlı olarak çok yüksek değerde bir basınç doğacaktır.Bu basıncın değeri 5 cmkarelik bir yumruk yüzeyi ile vuruş yapıldığında 1000 kg/cmkareye ulaşabilmektedir.Buda dikey basınç dayanımı 400-700 Kg/cm karelik mermer blokları veya daha az olan tahta blokları kırmaya rahatlıkla yetecektir. Yukarıdaki örnektende anlaşılacağı gibi kırış yapan kişi en yüksek hızını,en küçük yüzey alanına dikey bir şekilde uygulamak zorundadır. Vuruş ne kadar eğik olurdsa etki o oranda azalır. Kırış için gerekli olan enerji formlünüde şu şekilde tanımlayabiliriz. 1 E= -------M.Y kare Yani kırış enerjisi eşittir.Yumruk kitlesi ve hızın çarpımının 2 yarısına eşittir.Yukarda verdiğimiz örnekteki değerlere göre bu kırış için gerekli enerji yaklaşık 19.000 Joullük bir değere ulaşacaktırki buda gözardı edilmeyecek bir büyüklüktür. Peki bu büyük enerji insan vucudu tarafından nasıl karşılanabilmekte ,daha doğrusu çarpmadan oluşan enerji insan vucuduna nasıl olupta zarar vermemektedir.Bunun cevabı insan vucudu kimyasal enerjiyimükemmel bir şekilde kinetik enerjiye çevirebilme yeteneğinde ve kırış yapan uzvun elastikiyetinde yatmaktadır. Uzmanlar tarafından yapılan birçok incelemelerde bir sporcunun kırış yaparkenki hareketi yavaşlatılmış olarak flimde izlendiğinde kırış yapan kolun deforme oluşu ve titreşerek enerjiyi emmesi açıkça görülmektedir.Diğer bir deyişle kol vucud ile darbe arasında yastık görevi görmekte ve bu sayede iç organları ,bilhassa çok hassas olan beyini korumaktadır.Kırış sonunda ise kol yeniden eski halini almaktadır.İnsan gözü olay çok kısa bir sürede meydana geldiği için algılayamamaktadır.Bu ancak yavaşlatılmış filimde görülebilmektedir. Bütün bu incelemeleri okuduktan sonra kırış olayının çok basit olduğu fikrine kapılmamalısınız.Zira bu işte çok tecrübe sahibi olmak gereklidir.Çünki yeteri derecede dayanıklı olmayan kol kırılabilir veya eklem yerlerinden zarar görebilir.Kırışta başarılı olamak için uzun süreli hız kazandırıcı esersizlarin yapılması lazımdır.Göz önünde tutulması gereken en büyük husus süretin kol kütlesi sabit olduğundan en yüksek değere ulaşması lazımdırBunun yanında vuruş örneğin el ile yapılacaksa ,yumruğun küçük bir kısmı ,mesela küçük toynağı ile yapılmalıdır. Bugün dünyada kırış prensiplerini öğrendikten sonra en üst düzeyde uygulayabilen ve başarılı olan hocalar bulunmaktadır.Bazıları 1 metre kalınlığında beton blokları kırabilmekte ,masa üzerindeki bir şişeyi parçalayabilmektedirler.Bunların en tanınmışı Masutatsu Oyama'dır.Oyama bir el kesmesi ile masa üzrinde duran bir şişenin ağız kısmını koparabilmekte veya bir yumruk darbesi ile azgın bir boğayı öldürebilmektedir.Buda insanın azim ,çalışma ve bilimsel teknik ile neler yapabileceğinii ortaya koymaktadır. Kırış tipleri Tahta seçimi Tahta tutuşu KIRIŞ TİPLERİ Kırış hareketlerinin çok önemli 3 yönü vardır .Bunlar Hız.Güç ve ve dalıştır(Yüklenme).Bu faktörler genellikte birlikte kullanılır Fakat bunlardan biri değişik kırış tekniklerinde öne çıkabilir.Hız ve güç genellikle tek çepheli odağı belli olan kırışlarda ön plana çıkarlar.Fakat dalış hareketi daha komplikedir .Bndan kastımız arka arkaya yapılan kırışlarda güçü hiç eksiltmeden sonuna kadar taşıyabilme kabiliyetidir.Bu kabiliyet olmadan hız ve güç işe yaramaz çisime karşı gerekli yuklenmeyi kırılıncaya kadar yapamazsak,yani gücü sonuna kadar taşıyamazsak kırma işlemi gerçekleşmez.Yüklenme hareketi tambir konsantrasyon ve sıkı bir çalışma sonucu olur. genel olarak: 1-Askıda olan cisimleri kırmada hız 2-çimento karışımı cisimleri kırmada güç 3-aralıklı cisimleri kırmada (mesela aralıklarla konulmuş tahta veya kiremit) yüklenme (Dalış) ön plana çıkar Askıdaki cisimleri kırış veya hız kırışları Burada cisim askıda oldugundan ayakla veya elle vuruş sonderece sürhatli olmalıdır.Bu sürhat nedeniyle bloğu kırabiliriz.Aksi halde blok askıda olduğundan tutan kişinin allerinmden kırılmadan başka bir yöne savrulabilir.Hıa vuruşlarında çarpma hızı temes noktasına gelindiğinde sürhatinin son şeklini alması lazımdır.Bu çarpma bloğu kırar.Faket çarpma gerekli sürhatten noksun ise veya çarpma anında çekinilerek sürhat azaltması yapılırsa bu davranış blokta itmeye sebep olacak ve blok kırılmayacaktır.Bloğu askıda tutan kişinin karşı koyma yeteneğide önemlidir.blok sıkı tutulmalı çepma anında asla oynatılmamalı , gelen kuvvete zıt yönde geri çekilmemelidir.  Güç
İsteyen KırışlarAyak veya elle vuruş çok güçlü olmalı ve bu güç vucudla yüklenmek suretiyle desteklenmelidir.Güç kontrolü son blok kırılana kadar en yüksek seviyede olmalı dalma hareketi yarım bırakılmamalıdır.Güç gittikçe artarsa daha fazla blok kırılabilir.Blokların dayanıklılıda güç kontrolünde etkili olur. Dalış Kırışları Bu kırışlarda kırış tekniğinin üç önemli faktörüde önemlidir.Yani Hız,güç ve yükl  enme hareketinin sürekliliği
önemli rol oynar.Bloklar arasına konulan mesafede bu faktrlere yardımcı olan yan
faktördür.Blokler arasına bu mesafeler konmazsa blokların dayanma kabiliyeti
birbirlerine yapışık olacağından iki katına çıkar ve kırış zorlaşır.Bu kırışta incinme tehlikesine karşı el maksimum bir sürhate kavuşmalıdır.Yumuşak vuruşlar bloğun sertliğiyle karşılaşınca çarpma kuvveti bir anda ele geçer ve incinmeler olur.Bu kırışta en önemli faktör ele veya dirseğe kırma hareketinde vucudun yuklenerek yardımvı olmasıdır.Bu yuklenme son blok kırılana kadar devem etmelidir.hızda bir azalma veya vucud kuvvetini kesme gibi haller hareketibaşarısız kılar. TAHTA SEÇİMİ Kıış hareketlerinde kırılacak tahtanın seçimi son derece önemlidir.Dikkatle ve özenle seçilmelidir.Tahtanın yumuşaklık ve sertliği, kalitesi,cinsi,ve taşıdığı kıvrımların yatay dikey kıvrımlı veya budaklı olması kırma hareketinde çok etki eder.Yani hangi tahta kırılmaya müsaiy iyi seçmek lazımdır.Tahtayı alırken yüzeyinin bol çizgili olmasına dikkat etmeliyiz.Çizgileri sık ve çok olan tahtalar daha sert cizgileri araıklı olanlar daha yumusak ve kırılmaya müsaittirler.çizgiler mümkün olduğunca birbirine paralel olmalı birbirleriyle açı yapmamalıdırlar.Yumuşak görünüğmlkü tahtalar kırış yapacak kişinin cesaretini daha çok toplar. Tahta köşeleri keskin hatlara sahip olmamalıdır bu yanlış bir vuruşta incinmelere sebebiyet verebilir  Tahta:1-temiz yüzeyli 2-Yumuşak 3-Çizgilive çizgi araları açık 4-keskin köşeli olmayan 5-Budaksız bir yapıda olmalıdır Tahta kesinlikle budaksız olmalıdır .Budaklı bir tahta çok dirençli olacağından ve düzgün kırılmayacağından sakatlanmalara,el ve ayakta çiziklere sebep olabilir.normal bir tahta 12 inç genişliginde 10 inç yuksekliğinde olabilir kalınlığı 2 cm yi geçmemelidir  Tahtaları üstüste konarak yapılan vkırışlarda en emin yol tahta aralarına 1cmlik aralıklar bırakmaktır .Bu kırışlar yeni öğrenciler için baya uygundur.bu aralıklar tahtaların dirençlerinin bir arada toplanmasına manidir ve sporcuya kolaylık sağlar  Her iki tahtanın arasına bir
boşlıkta bırakabiliriz .Bu biraz daha tecrübe isteyen bir durumdur.Aralarına boşluk konmayan tahta
kırışları son derece profosyonellik ister acemi öğrencilerin bu kırıştan
kaçınmalarım gerekir.Bu kırışlarda en önemli faktör ilk tahtanın kırılması
gereken kuvveti son tahta kırılıncaya kadar uygulamak gerekir.Hızlı .güçlü ve devemlı artan bir kuvvet uygulamazsak başarısız oluruz.Tahta bloklar desteklere tam uç noktalarından konmalı vuruş tam ortaya tahtanın kırılma indisinin olduğu yere yapılmalıdır.Unutmayın kırışı sadece el,kol,dirsek değil komple vucut ve beyin yapar.Konsantrasyon,hız,güç ve devamlılık isteği yoksa hareket başarısız olur. TAHTA TUTMA BİÇİMİ Hız kırışlarında başarılı olmak için en önemli kural tahta tutucunun tam anlamıyla deneyimli olması ve hata yapmamasıdır.hareketsiz ve sağlam durmalı kırışı yapacak arkadaşının tüm  direktiflerine
harfiyen uymalıdır.Tahta kıvrımları ve bu kıvrımlara göre tutuş
şekiller kırılmada önemli rol oynarlar.Tahtayı tutan kişinin elleri ile taktanın
çizgileri birbirlerine dik olmalıdır.Bu tür kırışlarda en önemli kural
budur.(yandaki resimdeki gibi) Yan taraflar boş kalmalı vuruşu yapacak olana geniş alan bırakılmalıdır.Bu tutuş şekli Yayay bıçak vuruşlarında,yan tekmelerde,döner tekmelerde.dirsek vuruşlarında,çengel vuruşlarında yapılır yandaki tutuş şekli ise dikey el vuruşlarında.yukarıdan inen tekmelerde,yukarıdan dirsek vuruşlarında,geri tekmelerde,Öne iten tekmelerde uygulanır.Zaren tahtayı tutış şekli harekete göre kendini belli eder.Yandaki resimdeki gibi bir tutuşa yan tekme atarsak  tahta çicgilerne
dik bir vuruş yaparızki bu direnci 2 katına çıkarır ama yukardan aşağıya bir
nöryochagi atarsak çizgilere paralel bir vuruş olurki kılırma rahatlıkla
gerçekleşir Diğer önemli bir nokta vuruş tam tahtanın ortasına
yapılmalıdır .En dayanıksız nokta burasıdır.Vuruş kesinlikle dik olmalı
.yumruğun ev sivri noktası tahtaya önce değmelidir.Az bir eğiklik yada geniş bir
yumruk yüzeyiyle tahtaya temas başarı şansını oldukça azaltır. |