 |
Doping |
|
Doping |
| Uluslararası olimpiyat
komitesi Tıp komisyonunun,Doping sınıflarının ve metodlarının listesi 1-Doping sınıfları A)Uyarıcılar B)Narkotikler C)Anabolik ajanlar D)Diüretikler E)Pepdid hormonları ve analogları 2-Doping Metodları A)Kan dopingi B)Farmakolojik ve kimyasal manipülasyon 3-Belirli sınırlamalar getirilmiş ilaç sınıfları A)Alkol B)Haşhaş C)Lokal anestezikler D)Kortikosteroidler E)B Blokerler Tıp komitesinin doping tanımı Ajanların farmakolojik sınıflarının yasaklanmasına dayanır.Bu tanım özellikle doping amacı için üretilen bazı yeni laçlarında yasaklanması avantajına sahiptir. Sporda birçok sivil insan aktiviteleri gibi ,kurallarla düzenlenmiştir.Bu kurallara uyulmaması görülebilmektedir.Yetkili organların bunu sürekli denetlemesi gerekir. Yüksek düzeyli spor uğraşılarında ,kazanmak başarılı olmanın temel elemanı olarak görülmektedir.Performansın arttırılması için ergonejik yardım alınması bnun bir sonucudur.Performans arttırma potansiyeli olan birçok ilaç yarışmalarda sporcular tarafından sadece peformanslarını arttırmak amacıyla alınmaktadırlar.Spor dünyası bu ilaç alımlarının kontrol edilmesi gerektiğine karar vermiştir. İlaç sınıfları ve kullanımı: Spor otoritelerinin yasakladığı ilaçları kullanma eylemi DOPİNG olarak adlandırılır.Birçok yetkili organın kuralları Uluslararası Olimpiyat Komitesinkilerle uyumludur ve üç ana bölümden oluşur. 1-Doping sınıfları:Birçok ulıuslararası spor federasyonu tarafından kullanımı yasaklanan ilaçları kapsar. 2-Doping metodları: 3-Belirlki sınırlamaların olduğu ilaç snıfı:Bu bölümdeki ilaçlar ya bazı spor dallarında yasaklanmıştır.(Atıcılıkta alkol yasağı)veya bazı özel kontrollu durumlarda izin verilmiştir.(Örneğin kortikosteroid kulanımlarının bazı özel durumlarına izin vardır.) Potansiyel zararlı yan etkileri olan birçok doping maddesinin yarışmacıların sağlığını korumak için kontrolü kararı alınmıştır.Uluslararası olimpiyat komitesi bu maddelerinyanlış kullanuldığında sporcunun sağlığını tehlikeye sokabileceğinden yasaklandıklarını bildirmektedir. Potansiyel zararlı yan etkileri olan biçok doping maddesinin yarışmacıların sağlığını tehlikeye sokabileceğinden yasaklandıklarını bildirmektedir. Uluslararası olimpiyat komitesinin yasak ilaç sınıfları kimyasal ve farmakolojik etkilerine göre belirlenmektedir.Bu tutum listede belirtilmiş dizayn edilmiş ilaçların kullanımı oladsığonı azaltır.Bu nedenle sporcularla değil farmakologlarla yarış söz konusudur. Sporcular yasaklanmış maddelerin tam listesi olmadan bu yasağa nasıl uyacaklar...Bu konuda Federasyonlar sporcuları sürekli bilgilendirmeli.Klüp doktorları bu konuda son derece deneyimli olmalıdırlar. Klinik gerekliliği olan yasaklanmış ilaçlar Narkotik analjejiklerden bazı örnekler: Dekstromoramid Diamorfin Dekstropropoksifen Morfin Metadon Petidin Pentozosin .....ve ilgili maddeer Not: Kodein,Dekstromorfan,Dihidrokodein,difenoksilat ve falkodine izin verilir Sporcularda toplumun diğer üyeleri gibi hastalanabilirler ve normal tedavi alma hakkına sahiptirler.Eğer doktorun ilk tedavi seçeneği tedavi kurallarına uymuyorsa ne olacak?Bu nadir görülen bir durumdur.Uluslararası olimpiyat komitesi bir ilacın kötüye kullanımını kontrol ederken,bu ilaçların normal teropatik kullanımının olabildiğince az sınırlandığını ve bunun bişr ilaç yasaklanmadan önce hesaba katıldığını belirtmektedir.Örneğin narkotik analjjezikler yasaklanan sınıftan biridir.Çok ağrısı olan bir hasta örneğin pethişdine ile tedavi edildiğinde kuralları ihlal etmiş kabul edilebilir.Bu teknik olarak olası gözüksede ,uygulamada böyle değildir.Bu sporcu zaten uzun süre yarışmalara katılamayacaktır.Gerçekte,hastasına pethidine uygulamış bir doktor,hastasının hemen yarışa dönmesini istemez.Daha kuvvetli analjezik gereksinimi olan sporcular kodein veya non-steroidal antiinflamatuar ilaçları kullanabilirler.Bu ilaçların tümüne izin verilmektedir. Yarışma dışı ilaç testleri Bir çok yetkili organ ilaç testlerini yanlız yarışmalarda değil yarışma dışındada uygulamaktadır.Yarışma haricinde anabolik veya maskeleyen ajanlar dışında bir yasaklanmış ilaç saptanırsa herhangi bir yaptırım uygulanmaz.Bir yarışmacı anabolik ajanlar hariçherhangi bir yasaklanmış lacıyarışmaya katılmayacaksa kullanabilir.Gerçekte aşırı yarışma temposundan kaçınmak hızlı toparlanmanın en güzel yardımcısıdır. Tedavi Rehberi İzin verilen ve yasaklanan maddelerden örnekler: Astım: İzin verilen:Sumbutamol inhaler,terbütalin inhaler Yasak olan:Sempatomimemikleri içerenürünler (örneğin;efedrin, fenaterol, isoprenalin) ---------------- Öksürük: İzin verilen;Tüm antibiotikler,buhar ve mentol inhalasyonu,antihistaminik içeren öksürük ilaçları Yasak olan;Semtomimetik içeren ürünler(Örneğin fenilproponolamin) ---------------- İshal: İzin verilen;Difenksilat,loparamide,elektrolit içeren ürünler(Misal:Dioralyte, Rehidrat Yasak olan;Opioid içeren ürünler(Örneğin;Morfin) ---------------- Saman Nezlesi: İzin verilen;Antihistaminikler,kortikosteroid veya xylometrazolin içeren burun spreyleri,sodyum kromeglikad içeren göz damlaları Yasak olan;Efedrin ve pseudoefedrin içeren ürünler. ---------------- Ağrı: İzin verilen; aspirin,ibuprofen,metalopramid Yasak olan;Opioid içeren ürünler,)Örneğin;Dekstropopoksifen) ---------------- Kusma: İzin verilen;Domperidon,metoklopramid Kodeinin terapotik kullanımına izin verilmez UYARICILAR Astım başlangıçta tedavi kurallarına uymuyormuş gibigörünen bir hastalıktır.Astım tedavisinde en sık kullanılan adrenerjik reseptör uyarıcıları uyarıcı doping ilaçları snıfında yer alır.Fakat sulbutamol ve terbülataline'nin inhalasyon yolu ile uygulamasına izin verilmektedir.Diğer tüm adrenerjik reseptör uyarıcılarıyasaklanmıştır.Faakat trofilkin,eminofilin,veya kolin teofilinat ve ayrıca sodyum kromoglikad veya redekromil sodyum kullanımı yasak değildir.Ayrıca bazı durumlarda kortikosteroidlerede izin verilmektedir. Bazı uyarıcı örnekleri ve ilgili maddeler Kafeindeki pozitif sonuç tanımı kafeininidrardaki konsantrasyonuna bağlıdır.İdrar konsantrasyonu 12miligram/mililitreyi geçmemelidir. Yanlızca inhale formuna izin verilir ve kullanıldığı ilgili tıp toritesine bildirilmelidir. Tüm imidazol preparatlarının topikal kullanımı (Örneğin:Oksimetazolin) kabul edilebilir. Fenilefrinin topikal preparatlarına (Örneğin nasal veya oftalmolojik ajanlar) izin verilmektedir. KORTİKOSTEROİDLER Kortikosteroidlerin anieflamatuar özelliklerinden dolayıyaygın olarak kullanımı ve belli yolardan kullanımının yasaklanması bu ilaçların özel olarak ele alınmasına yol açmıştır.Uluslararası olimpiyat komitesi topikal (kulakta,oftalmolojide,dermatolojide)inhalasyon (astım veya allerjik rinit için) ve lokal veya intraartiküler kullanımı hariç ,diğer kullanım şekilleri yasaklanmıştır..Sporcuya intraartiküler veya lokal olarak kortikosteroid kullanmayı arzu eden doktorların bunu uluslararası olimpiyat komitesi tıp komisyonuna yazılı olarak bildirmesi gerekmektedir.Şiddetli astım ölümcül olabilir ve hızla tedavi edilmelidir.İntravenöz intrakortizon veya oral radnizolon gecikme olmaksızın verilmelidir.Kortikootropin uygulaması kortikosteroidlerin oral ,intramuskular veya inravenöz uygulamalarına eşdeğerdir.Fakat kortikootropin artık piyasada mevcut değildir.Kendisi veya sentetik analoğu ,tetraosatrinyanlızca adrenokortikal fonksiyonları değerlendirmede kullanılmaktadır.
ANABOLİK AJANLAR |